Τελευταία Νέα
Διεθνή

Τραπεζικός όλεθρος στη Σερβία: Κατέρρευσε τράπεζα με χιλιάδες Ρώσους πελάτες... τρόμος για καταθέσεις εκατομμυρίων

Τραπεζικός όλεθρος στη Σερβία: Κατέρρευσε τράπεζα με χιλιάδες Ρώσους πελάτες... τρόμος για καταθέσεις εκατομμυρίων
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη διάσταση για τη ρωσική κοινότητα που έχει εγκατασταθεί στη χώρα
Μόλις μία εβδομάδα μετά την εκλογική επικράτηση του αντιπολιτευόμενου κόμματος Φοιτητική Λίστα στις βουλευτικές εκλογές της Σερβίας, ξέσπασε σοβαρό τραπεζικό σκάνδαλο γύρω από την τοπική Alta Banka.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του σερβικού Τύπου, ο ιδιοκτήτης της τράπεζας, ο οποίος βρίσκεται υπό κράτηση, φέρεται να διατηρεί στενές σχέσεις με το απερχόμενο κυβερνών κόμμα.
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη διάσταση για τη ρωσική κοινότητα που έχει εγκατασταθεί στη χώρα, καθώς η Alta αποτελούσε μέχρι πρόσφατα ένα από τα ελάχιστα τραπεζικά ιδρύματα στη Σερβία που δέχονταν να ανοίγουν λογαριασμούς σε Ρώσους πολίτες. Πλέον, πολλοί από αυτούς βρίσκονται αντιμέτωποι με την αδυναμία πρόσβασης στις καταθέσεις και τις αποταμιεύσεις τους.

Εγγυημένη αποζημίωση μόλις 50.000 ευρώ ανά καταθέτη

Η άδεια λειτουργίας της Alta Banka ανακλήθηκε στις 31 Οκτωβρίου, έπειτα από απόφαση της Εθνικής Τράπεζας της Σερβίας (NBS). Ως αιτιολογία προβλήθηκε η ραγδαία επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης του πιστωτικού ιδρύματος.
Το ποσό που καλύπτεται από την εγγύηση καταθέσεων ανέρχεται σε 50.000 ευρώ για κάθε δικαιούχο. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο τι θα απογίνουν τα χρήματα που υπερβαίνουν το συγκεκριμένο όριο, καθώς για την ανάκτησή τους οι καταθέτες θα πρέπει να προσφύγουν στη διαδικασία πτώχευσης.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί έντονη ανησυχία στους Ρώσους πελάτες της τράπεζας, οι οποίοι δεν περιορίζονταν στη χρήση τραπεζικών καρτών και λογαριασμών για τις καθημερινές συναλλαγές τους, αλλά είχαν τοποθετήσει στην Alta και σημαντικό μέρος των αποταμιεύσεών τους.
Μάλιστα, η εποπτική αρχή είχε πραγματοποιήσει έλεγχο στην τράπεζα πριν από την ανάκληση της άδειάς της, ζητώντας της να ενισχύσει τη ρευστότητά της. Παρ' όλα αυτά, σύμφωνα με την NBS, η οικονομική εικόνα του ιδρύματος συνέχισε να επιδεινώνεται, οδηγώντας στις σημερινές εξελίξεις.
Η ίδια η Alta Banka ανακοίνωσε την έναρξη της διαδικασίας πτώχευσης. Οι συναλλαγές μέσω καρτών και οι μεταφορές χρημάτων έχουν διακοπεί, ενώ όλα τα υποκαταστήματά της παραμένουν κλειστά. Όπως επισημαίνει η σερβική εφημερίδα Danas, η κεντρική τράπεζα είχε ήδη επιβάλει περιορισμούς στις πληρωμές και είχε αποσυνδέσει την Alta από το σύστημα άμεσων μεταφορών χρημάτων, πριν ακόμη προχωρήσει στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας της.
Στο μεταξύ, στις διαδικτυακές κοινότητες που ασχολούνται με την ανταλλαγή συναλλάγματος και τις μεταφορές χρημάτων Ρώσων στη Σερβία πληθαίνουν οι καταγγελίες πελατών. Ορισμένοι αναφέρουν ότι στις 30 Οκτωβρίου μετέφεραν κεφάλαια στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, προκειμένου να ολοκληρώσουν αγορές ακινήτων, αλλά μέσα σε λίγες ώρες οι εντολές πληρωμής ακυρώθηκαν.
Πλέον, εκφράζουν φόβους ότι ενδέχεται να χρειαστεί να περιμένουν χρόνια μέχρι να ανακτήσουν έστω ένα μέρος των χρημάτων τους. Παράλληλα, δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν και με ποιον τρόπο θα αποζημιωθούν όσοι καταθέτες βρίσκονται εκτός Σερβίας.
Μάλιστα, σε όσους διαμένουν στο εξωτερικό συνιστάται να εξετάσουν το ενδεχόμενο μετάβασης στη χώρα, προκειμένου να διεκδικήσουν τα χρήματά τους. Η δημοσιογράφος από το Νόβι Σαντ, Sonja Sabo, εκτιμά ότι οι σχετικές διαδικασίες έχουν πιθανότητα 99% να μην μπορούν να ολοκληρωθούν εξ αποστάσεως.

Γιατί οι Ρώσοι είχαν στραφεί στην Alta Banka

Μέχρι το τέλος του περασμένου έτους, η Alta αριθμούσε 66.500 ενεργούς πελάτες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν 10.000 επιχειρήσεις. Σύμφωνα με στελέχη της τράπεζας, η πλειονότητα των πελατών της ήταν Ρώσοι πολίτες.
Η δημοτικότητά της μεταξύ των Ρώσων που είχαν εγκατασταθεί στη Σερβία οφειλόταν κυρίως στο γεγονός ότι αποτελούσε μία από τις ελάχιστες διαθέσιμες επιλογές για την πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες.
Τα υπόλοιπα μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας εμφανίζονταν απρόθυμα ακόμη και να εξετάσουν αιτήσεις Ρώσων πολιτών. Αντίθετα, η Alta δεχόταν να ανοίγει λογαριασμούς με την προσκόμιση ρωσικών εγγράφων, ενώ διέθετε ακόμη και ρωσόφωνους υπαλλήλους στα κεντρικά της γραφεία.
Όπως αναφέρουν Ρώσοι που ζουν στη χώρα, η συγκεκριμένη τράπεζα αποτελούσε ουσιαστικά τη βασική διέξοδο για όσους χρειάζονταν σερβικό τραπεζικό λογαριασμό, προκειμένου να καλύψουν υποχρεώσεις όπως η πληρωμή πανεπιστημιακών διδάκτρων, η υποβολή αίτησης για άδεια διαμονής και άλλες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός κατοίκου της Μόσχας, ο γιος του οποίου φοιτά στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου. Όπως δήλωσε σε δημοσιογράφους, ο γιος του κατάφερε να αποκτήσει λογαριασμό στην Alta μόλις στις αρχές Σεπτεμβρίου, ύστερα από αρκετές δυσκολίες.
Για το άνοιγμα λογαριασμού απαιτούνταν αποδεικτικά στοιχεία οικονομικής δραστηριότητας στη Σερβία, όπως ένα μισθωτήριο συμβόλαιο που να τεκμηριώνει την καταβολή ενοικίου ή μια συμφωνία με πανεπιστήμιο που να αποδεικνύει την καταβολή διδάκτρων. Παρά τις προσπάθειες σε άλλα τραπεζικά ιδρύματα, μόνο η Alta προχώρησε άμεσα στο άνοιγμα του λογαριασμού του.

Καταγγελίες για μαζική φυγή κεφαλαίων μετά τις εκλογές

Οι πρώτες πληροφορίες για ύποπτες κινήσεις κεφαλαίων εμφανίστηκαν στη Σερβία στις 26 Οκτωβρίου, μία ημέρα μετά τις εκλογές. Τότε άρχισαν να διακινούνται αναφορές ότι μια τράπεζα, η οποία δεν κατονομαζόταν, μετέφερε με ταχύτατους ρυθμούς χρήματα σε λογαριασμούς του εξωτερικού.
Μεταξύ εκείνων που δημοσιοποίησαν τις σχετικές καταγγελίες ήταν και ο δικηγόρος Ivan Ninić. Η Εθνική Τράπεζα της Σερβίας απέρριψε τους ισχυρισμούς ως μη επιβεβαιωμένους, καλώντας τους πολίτες να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους και να μην παρασυρθούν από τον πανικό.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι καταγγελίες άρχισαν να βλέπουν το φως της δημοσιότητας αμέσως μετά την εκλογική ήττα του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος, του οποίου ηγούνταν ο πρώην πρόεδρος της χώρας Aleksandar Vučić.
Σύμφωνα με όσα μετέφεραν εργαζόμενοι της Alta Banka στο σερβικό μέσο Nova Ekonomija, η μαζική εκροή καταθέσεων ξεκίνησε στις 27 Οκτωβρίου. Τρεις ημέρες αργότερα, στις 30 Οκτωβρίου, όταν η NBS πραγματοποίησε έλεγχο στην τράπεζα, φέρεται να καταβλήθηκαν στους εργαζομένους οι μισθοί τους νωρίτερα από το προβλεπόμενο, ενώ τους δόθηκε η σύσταση να μεταφέρουν άμεσα τα χρήματά τους σε άλλα τραπεζικά ιδρύματα.
Όπως μεταδίδει το RTVI, μετά την ανάκληση της άδειας λειτουργίας της Alta, και οι τέσσερις υποδιοικητές της NBS απευθύνθηκαν στην εισαγγελία, ζητώντας να διερευνηθεί ποια στελέχη της εποπτικής αρχής γνώριζαν τα προβλήματα της τράπεζας και για ποιον λόγο δεν είχαν ληφθεί εγκαίρως μέτρα.
Το ερώτημα που τίθεται είναι ιδιαίτερα σοβαρό, καθώς τα στοιχεία που περιλαμβάνονταν στις αναφορές της τράπεζας φέρεται να παρουσίαζαν σημαντικές αποκλίσεις από την πραγματική οικονομική της κατάσταση.
Στις 2 Νοεμβρίου, δύο ημέρες μετά την ανάκληση της άδειας, συνελήφθη ο ιδιοκτήτης της Alta Banka, επιχειρηματίας Davor Macura, έπειτα από έρευνα που διήρκεσε 30 ώρες. Ορισμένα σερβικά μέσα ενημέρωσης τον περιγράφουν ως πρόσωπο με στενούς δεσμούς με το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα, το οποίο είχε χάσει την κυβερνητική του θέση μόλις μία εβδομάδα νωρίτερα.

Σε καθεστώς προσωρινής διοίκησης και η θυγατρική στη Βόρεια Μακεδονία

Οι επιπτώσεις της κρίσης δεν περιορίζονται στη Σερβία, καθώς στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται πλέον και η θυγατρική της τράπεζας στη Βόρεια Μακεδονία, Alta Bank AD Bitola, η οποία λειτουργούσε παλαιότερα με την επωνυμία Stopanska Banka AD Bitola.
Το συγκεκριμένο πιστωτικό ίδρυμα είχε περάσει στον έλεγχο του σερβικού ομίλου Alta περίπου έναν χρόνο πριν. Ωστόσο, η κατάσταση επιδεινώθηκε και εκεί, καθώς το περασμένο Σάββατο πραγματοποιήθηκαν αναλήψεις περίπου 2 εκατ. ευρώ από λογαριασμούς πελατών.
Σε απάντηση, οι αρμόδιες αρχές προχώρησαν στον διορισμό προσωρινής εξωτερικής διοίκησης, επιβάλλοντας αυστηρούς περιορισμούς στην πρόσβαση των καταθετών στα χρήματά τους. Συγκεκριμένα, το ανώτατο όριο αναλήψεων μετρητών καθορίστηκε στα 160 ευρώ την εβδομάδα.
Ο διοικητής της Εθνικής Τράπεζας της Βόρειας Μακεδονίας, Trajko Slaveski, διαβεβαίωσε ότι τα έκτακτα μέτρα δεν πρόκειται να παραμείνουν σε ισχύ για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών. Όπως εξήγησε, βασικός στόχος τους είναι η διαφύλαξη των περιουσιακών στοιχείων της τράπεζας και η προστασία των συμφερόντων των καταθετών.
Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι η Alta Banka, η οποία βρίσκεται πλέον σε καθεστώς πτώχευσης στη Σερβία, υποχρεούται να προχωρήσει στην πώληση της συμμετοχής της στη θυγατρική της στη Βόρεια Μακεδονία, χωρίς ωστόσο να προσδιορίσει μέχρι πότε θα πρέπει να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Τέλος, ο Slaveski διέψευσε ότι έχουν επιβεβαιωθεί οι πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν στον Τύπο περί μεταφοράς κεφαλαίων άνω των 50 εκατ. ευρώ προς τη Βόρεια Μακεδονία, χαρακτηρίζοντάς τες ανεπιβεβαίωτες.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης